LOGOPEDIE > TAAL > AFASIE >

TAALSTOORNISSEN | MEERTALIGHEID | AFASIE |



WAT IS AFASIE ?


Afasie is een verworven taalstoornis, veroorzaakt door een hersenletsel.


De talige problemen die iemand met afasie ondervindt, verschillen van persoon tot persoon en kunnen diverse aspecten betreffen:

  • het begrijpen van gesproken taal
  • het zelf spreken (met woordvinding en het vormen van correcte zinnen)
  • het technisch lezen en het begrijpen van wat men leest
  • het schrijven
  • het nazeggen


Op basis van het specifieke veranderde spraak- en taalgedrag, wordt afasie in verschillende soorten opgedeeld.
De meest bekende soorten zijn een Broca-afasie, Wernicke-afasie en een globale afasie, maar er bestaan ook nog andere soorten (bv. anomische afasie, transcorticaal-motorische afasie, gemengde transcorticaal afasie, transcorticaal-sensorische afasie, conductie-afasie).


Gezien het een hersenletsel betreft, zullen er meestal nog andere stoornissen optreden.
Zo kan er bijvoorbeeld sprake zijn van:

  • een hemiplegie (halfzijdige verlamming)
  • hemisensorisch verlies (stoornis in het lichaamsgevoel)
  • hemianopsie (blind zijn voor de linker- of de rechterhelft van het gezichtsveld)
  • apraxie (een probleem in het plannen van handelingen, bv. van de beweging van de spraakspieren bij een verbale apraxie)
  • dysarthrie (een probleem met de spieren die instaan voor de spraak waardoor de verstaanbaarheid vermindert)
  • dysfagie (slikstoornis)
  • gedragsveranderingen
  • ...


OORZAKEN VAN AFASIE


Een CVA (cerebro-vasculair-accident) is de meest voorkomende oorzaak van afasie. In de volksmond wordt een CVA vaak een beroerte genoemd.
Bij een CVA is er een tijdelijke verstoring van de doorbloeding van een bepaald gedeelte van de hersenen.
Dit kan het geval zijn door:

  • een trombose (afsluiting van een bloedvat door de vorming van een bloedstolsel in de vaatwand, bv. bij arteriosclerose)
  • een embolie (een bloedstolsel dat ergens anders in het vaatstelsel is ontstaan en met de bloedstroom naar de hersenen is gevoerd waar het dan een vat afsluit)
  • een hersenbloeding (door een scheur in een vaatwand verzamelt er zich bloed dat het hersenweefsel overspoelt en zo weefselsterfte tot gevolg heeft)

Verder kunnen ook een trauma (bv. een ongeluk of val) of een tumor in de hersenen afasie veroorzaken.


TIPS VOOR THUIS


Hoewel taal een heel belangrijke manier is om zich uit te drukken, is het vooral communicatie waar het om draait. Iemand met afasie en de omgeving van iemand met afasie moeten daarom leren om aangepast te communiceren.

Iemand met afasie is immers niet geestelijk gestoord of dement en heeft er zeker nood aan om zijn gevoelens en wensen op een of andere manier te kunnen uitdrukken.


Tips voor omgeving kunnen hierbij zijn:

  • Probeer om een gesprek te voeren in een rustige omgeving.
  • Praat zelf met korte, duidelijke zinnen en doe dit voldoende traag (echter zonder kinderlijke taal te gebruiken).
  • Herhaal je boodschap indien nodig enkele malen tot ze wordt begrepen.
  • Stel ja/neen-vragen i.p.v. open vragen. Zo kan de persoon met afasie kort antwoorden.
  • Ondersteun de mondelinge taal door het gebruik van gebaren, materiaal, foto's, prenten, het opschrijven van woorden/zinnen.
  • Kijk de persoon met afasie aan tijdens het praten, mimiek helpt ook om elkaar te begrijpen.
  • Stel geen onrealistische verwachtingen, deze kunnen leiden tot frustratie en ontmoediging.
  • De afasie en eventuele bijkomende problemen hebben een grote impact op een persoon met afasie en diens omgeving. Voor de persoon met afasie én voor de omgeving is het dus belangrijk om met hun vragen en gevoelens bij iemand terecht te kunnen (familie, vrienden, huisarts, logopedist, hulpgroepen, ...).